Hemoroid

Genel Bakış

Hemoroid, makat kanalındaki damarsal yapıların şişmesi sonucu ortaya çıkan, toplumda sık görülen bir durumdur.

Farklı şiddet düzeylerinde görülebilir; bazı hastalarda hafif ve geçici bir rahatsızlık yaratırken, bazı hastalarda daha belirgin ve tekrarlayan şikâyetlere yol açabilir. Şikâyetlerin türü ve şiddeti kişiden kişiye değişir.

İç ve dış hemoroid

Hemoroid, bulunduğu yere göre iki şekilde görülebilir.

İç hemoroid, anal kanalın iç kısmında gelişir. Çoğu zaman tuvalet sırasında veya sonrasında görülen, genellikle ağrıya yol açmayan açık kırmızı kanamayla fark edilir. İlerleyen dönemde dışarı sarkabilir.

Dış hemoroid, makat girişindeki derinin altında gelişir. Şişlik, hassasiyet ve temizlik güçlüğü yapabilir. İçinde pıhtı oluşursa aniden başlayan, ağrılı ve sert bir şişlik ortaya çıkabilir; bu durumda kısa sürede muayene önemlidir.

Aynı kişide iki tip birlikte de bulunabilir.

Hemoroid Evreleri

İç hemoroid, damarların ne kadar dışarı sarktığına göre genellikle dört evrede tanımlanır (Goligher sınıflaması). Evre, şikâyetin ne kadar rahatsız ettiğini değil, sarkmanın düzeyini anlatır. Tedavi planlanırken evreyle birlikte şikâyetler ve kişinin genel durumu da değerlendirilir.

• 1. evre: Damarlar genişlemiştir ama dışarı sarkma yoktur. Kanama görülebilir.
• 2. evre: Tuvalette veya ıkınırken dışarı çıkar, kendiliğinden içeri geri döner.
• 3. evre: Dışarı çıkar, ancak elle itilerek içeri yerleştirilebilir.
• 4. evre: Sürekli dışarıdadır, elle de içeri itilemez.

Evrenin kesin olarak belirlenmesi için muayene gerekir. Hemoroid evre testi size bir ön fikir verebilir; tanı koymaz.

Hemoroid evre testini yapın →

Muayenede Neler Olur?

Bu bölgeyle ilgili şikâyetler için muayene olmaktan çekinmek çok yaygındır. Muayene mahremiyetinize özen gösterilerek yapılır ve her adım öncesinde size ne yapılacağı anlatılır.

1. Görüşme: Şikâyetleriniz, ne zamandır sürdüğü, tuvalet alışkanlıklarınız, kullandığınız ilaçlar (özellikle kan sulandırıcılar), daha önce denediğiniz tedaviler ve ailede bağırsak hastalığı olup olmadığı konuşulur.
2. Dış bakı: Makat çevresine bakılır.
3. Parmakla muayene: Anal kanal ve rektumun alt kısmı kontrol edilir.
4. Anoskopi: Gerektiğinde anal kanalın içi kısa bir aletle değerlendirilir.
5. Gerekirse ileri tetkik: Kanamanın başka bir nedeni olup olmadığını anlamak için, özellikle belirli yaşın üzerinde veya risk faktörü olanlarda kolonoskopi gerekebilir; gerekli görülürse planlanır.

Muayene sonunda bulgular ve uygun tedavi seçenekleri sizinle birlikte konuşulur.

Değerlendirme sürecini inceleyin →

Tedavi Seçenekleri

Hemoroid için tek bir standart tedavi yoktur. Hastanın durumuna göre farklı yaklaşımlar uygun olabilir; bu nedenle tedavi planı, değerlendirme sonrasında kişiye göre belirlenir. Kullanılan seçenekler genel olarak şunlardır:

• Yaşam tarzı ve beslenme düzenlemesi: Lifli beslenme, yeterli su tüketimi, tuvalette uzun süre oturmamak ve ıkınmaktan kaçınmak. Özellikle erken evrelerde şikâyetleri azaltmaya yardımcı olabilir ve diğer tedavilerin de parçasıdır.
• İlaç ve kremler: Şikâyetleri hafifletmeye yöneliktir, hekim önerisiyle kullanılır. Genişlemiş damar yapısını tedavi etmez.
• Ayakta uygulanan girişimler: Lastik bant uygulaması ve skleroterapi gibi yöntemler.
• Yüksek enerji sistemleri (minimal invaziv yöntemler): Lazer ve radyofrekans ablazyonu (Rafaelo) gibi. Lazer hakkında
• MDK Yöntemi: Op. Dr. Mehmet Durmuş Kurt tarafından geliştirilen, yüksek enerji sistemlerini kullanan ve uygun hastalarda lokal anestezi ile uygulanan yöntem.
• Cerrahi: İleri evrelerde veya diğer yöntemlerin uygun olmadığı durumlarda hemoroidektomi gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Hangi seçeneğin uygun olduğu ve nasıl uygulanacağı; evre, şikâyetler, daha önce uygulanan tedaviler, kullanılan ilaçlar ve beklentileriniz birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Tedavi yaklaşımımızı inceleyin →

MDK Yöntemi Hangi Durumlarda Değerlendirilir?

MDK Yöntemi, Op. Dr. Mehmet Durmuş Kurt tarafından geliştirilmiş ve yüksek enerji sistemlerini kullanan bir yöntemdir. Lokal anestezi ile uygulanır, genel anestezi ve hastaneye yatış gerektirmez, ortalama 15–20 dakika sürer ve kesi yapılmaz. Uygun durumlarda hastalar aynı gün günlük hayatına dönebilir.

MDK Yöntemi farklı hemoroid tiplerinde değerlendirilebilir; yöntemin hangi evrede ve hangi kapsamda uygulanabileceği muayene sonucunda belirlenir.

Bkz. MDK Yöntemi →

Günlük Yaşam / Beslenme

Bağırsak alışkanlıkları ve beslenme, hemoroid yönetiminde destekleyici bir rol oynayabilir. Uygun hastalarda bu süreç diyetisyen desteğiyle birlikte planlanabilir.

Hemoroid tedaviden sonra yeniden gelişebilir; bu ihtimal kişiden kişiye ve alışkanlıklara göre değişir. Kabızlığı önlemek ve tuvalet alışkanlıklarını düzenlemek bu açıdan önemlidir.